კახური მეტსახელები

სხვადასხვა დროს სოციალური ქსელების მომხმარებლების მიერ გამოქვეყნებული კახური მეტსახელების ჩამონათვალი:

აბოიმა თამაზა – გრიჟა აქვს
მოსამართლე ზურო – დედ-მამა სხვადასხვა ადგილას დაკრძალა
ლუკმა გია – ყელზე ის ადამის ვაშლი აქვს
ილია ინგა – წნორელი ბოზია და ოც ლარს იღებს
მაგნიტა ნოდარა – ჯართს იბარებს
ბოქსიორი ანდრო – ხელში რაღაცა აფეთქებია, მტევნები მოუკვეთიათ და მაჯებშეხვეული დადის
ჯეკა მზია – ოთხი ტყუპი გააჩინა
ნოე ოთარა – სახლში ბევრნაირი ცხოველები და ფრინველები ჰყავს
ფუჩურა ნიკო – გინეკოლოგია სიღნაღში
შაჰაბასა ვალერა – ვენახი გაჩეხა და ლობიო დათესა
გველეშაპა გელა – ლამაზი ცოლი ჰყავს და გარეთ არ უშვებს
უანტენო ავთო – ენა ებმის და გაუგებრად ლაპარაკობს
ქრისტე ჯემალა – მკვდარი ეგონათ და მესამე დღეს გაიღვიძა
ზიდანა ნათელა – თმა გასცვივდა ნახევრად
გამაიღე ანზორა – ცხრა შვილი ჰყავს
ცვრიანი კაკო – ბენზინი გადაესხა და ნახევარი ტანი დაეწვა
აგენტი მიშა – არ ესმის და სულ ყურის აპარატი უკეთია
მიქელა დალი – სამი ქმარი ჰყავდა და სამივე მოუკვდა
ძროხა გია – ხორცს არ ჭამს
ჩაწეული ვანო – ძალიან დაბალ ხმაზე ლაპარაკობს
თოფილულა გურამა – დიდი ცხვირის ნესტოები აქვს
ქართველი რეზო – ცოლი რუსი ჰყავს და დედა სომეხი
უკრაინა ზვიადა – ყვითელი თმა აქვს და ლურჯი სახე ლოთობისგან
ლეგო მალხაზა – ისეთ ავარიაში მოჰყვა ძლივს ააწყვეს
გუგულა ნოდარა – მეზობელ სახლში ყველა მოკვდა და იმ სახლში გადავიდა საცხოვრებლად
სკვაზნიაკა ეთო – ქორწილის ღამეს გამოაგდეს ქალიშვილი არ იყო
ხაშლამა ავთო – ადუღებულ წყალში ჩავარდა
კვადრატა – მემონტაჟეა, ტელევიზორში მოწმესთვის სახეზე კვადრატის დაფარება დაავიწყდა და ის მოწმე მოკლეს მერე
მუმუ ბესო – თავისი ძაღლი მოკლა
ორმოცა მარინა – სახეზე ჭარბთმიანობა აქვს და ორმოცამდე არ იპარსავსო
მიზანა ზაზა – ცალი თვალი არ აქვს და დახუჭული აქვს
ბალღიყლაპია ციცო – კახელი მეძავი, კონკრეტული მიმართულებით
პაპლაუკა ზაურა – გემიდან გადმოვარდა ცურვა არ იცის და გადარჩა
ცოტა გივია – მარცხენა ხელი და ფეხი არ აქვს
მლაშე ვანო – ხუთჯერ იხრჩობოდა ზღვაში
გოჩა თამაზა – შემთხვევით თოფი გაუვარდა და თავისი შვილი მოკლა (ხევისბერი გოჩა)
ტყუილად დალი – სამჯერ გათხოვდა და შვილი არ ეყოლა
ორხელა გოგია – იმ სოფელში კიდევ ერთი გოგიაა ცალი ხელი აქვს და იმას ვერ გაუბედეს ცალხელას დარქმევა
ჩაპლინა – ყრუ მუნჯია დაბადებიდან
ჩარიდუ – მარცხენა ხელზე ოთხი თითი აქვს, მარჯვენაზე ორი
ტურისტი მახოია – ზურგზე კუზი აქვს და თითქოს ზურგჩანთა აქვს მოკიდებული
უკარება თენგო – ორჯერ დაეცა მეხი და გადარჩა
მთელი ლიზიკო – 80 წლისაა და გაუთხოვარი
არკა გია – წინა ორი კბილი არ აქვს
ჩაჯმულიაანთი – ოჯახია ეგეთი, რომელსაც ტუალეტი არ აქვთ სახლში
ცალყბა ანიკო – ყბა გაუსივდა და ვერ იღიმოდა
ნაქსოვი გია – ძალიან ბანჯგვლიანია და ტანზე სვიტერივით აცვია
ჰამლეტა გოგია – მკვდრებს ძარცვავდა და ფაქტზე დაიჭირეს
მონო – ცალი ყურით ყრუა და სტერეოსავით არ ესმის

ჰაიკუ 7-8

დაათოვს ზღმარტლსაც
ოხშივარი წაბლის და კვახის.
შემოდგომაა.

ჰაიკუ – 俳句

俳句 – ჰაიკუ იაპონური ტრადიციული პოეზიის ერთ-ერთი მიმდინარეობაა, რომლის ფუძემდებლადაც მაცუო ბასიო ითვლება. დამოუკიდებელ ჟანრად ჰაიკუ მეთექვსმეტე საუკუნეში გამოიყო და იგი მკაცრად განსაზღვრული სტილით ხასიათდება.

კლასიკური ჰაიკუ სამი ტაეპისგან (ერთი ტერცეტისგან) შედგება და მასში სულ 17 მარცვალია – 5-7-5. თუმცა უცხო ენებისთვის დაშვებულია 5-7-5 ფორმულიდან მცირე გადახვევებიც, რადგან მათი სიტყვათა გრძლვიობა გაცილებით აღემატება იაპონურს. ასევე აუცილებელია კიგოს ე.წ. „სეზონური სიტყვის“ გამოყენებაც. ეს შეიძლება იყოს წელიწადის დრო, თვე, რომელიმე მცენარის ყვავილობა და ა.შ; სწორედ ამ ლაკონურ ფორმაში, ავტორმა უნდა მოახერხოს იმ წამს განცდილი ემოციის ჩატევა. იდეალურია ჰაიკუ, რომელიც ერთ ამოსუნთქვაზე, ერთიან ფრაზად იკითხება.

ჰაიკუ იაპონურ იეროგლიფს ჰგავს, რომლის შტრიხებიც ლიმიტირებულია, მაგრამ ამ მარტივი ფორმების კვეთა რეალობისა და ემოციის ძალიან ზუსტ სურათს ხატავს.

ბევრი რომ არ გავაგრძელო, ამ ჟანრშიც ვცადე წერა. გამოგიტყდებით, ქართულად 5-7-5 ფორმულაში გრძნობის მოქცევა საკმაოდ რთული საქმეა. ქვემოთ ჩემი დაწერილი ჰაიკუები წერია, რა თქმა უნდა ზოგი წესების დარღვევითაც. იმედია იაპონური პოეზიის მოყვარულები ამ გადაცდომებს მაპატიებენ.

  1. რომ გაგიცანი
    ზამთარი იდგა და
    გაგაზაფხულდა.
  2. სიზმარში გნახე.
    ატმის ყვავილის ნაზი სურნელი
    დღესაც გამომყვა.
  3. გუშინწინ თოვდა.
    ეფინებოდა სევდა
    გაძარცვულ მიწას.
  4. როცა ყვავილებს
    გაზაფხულის აუვათ სუნი,
    სიზმრებში გნახავ.
  5. ისევ გაწვიმდა,
    ყვითლად აენთო ცაცხვი,
    შემოდგომაა.
  6. დილის ნიავი
    თუთის კენწეროს არხევს,
    მე კი ვბერდები.

ისეთი უნდა მოგწონდე როგორიც… ?

screem

არ არსებობს დედამიწაზე ადამიანი, რომლისთვისაც სხვადასხვა ეპოქაში, სხვადასხვა ენაზე და სხვადასხვა ქვეყანაში ერთი და იგივე ფრაზა არ ეთქვათ – შენ მე ისეთი უნდა მოგწონდე, როგორიც ვარ. ალბათ ყველა დამეთანხმება, რომ ეს მდგომარეობა ძალიან მიმზიდველია. შენ შენ ხარ, სხვებს კი ზუსტად ისეთი მოსწონხარ, როგორიც ხარ. შენი ყველა ღირსებით, მორალური თუ ეთიკური ფასეულობით, ხუმრობით, ინტელექტითა და მათ შორის ნაკლით. მაგრამ, მოდით სულ ცოტა ხანი დავივიწყოთ ის ეიფორია, რასაც მსგავსი ფრაზებით გამოწვეული ილუზიები იწვევს და ცოტა ცივი თვალით გავაანალიზოთ რას ვითხოვთ და რის ფასად.

პარადოქსია, მაგრამ ეს ფრაზა ერთ-ერთი ყველაზე დისკრიმინაციული შინაარსის მატარებელია, არა მარტო ადრესატის, არამედ საკუთარი თავის მიმართაც. მოგწონდე ისეთი როგორიც ვარ – ხაფანგია, რომელშიც ბევრი დაუფიქრებლად ეშვება და შემდეგ წარმოსახვითი რეალობის ტყვეობაში რჩება.

პარადოქსი პირველი: ადამიანი, რომელიც ამას წარმოთქვამს, ხშირად, უფრო სწორად კი არასდროს არაა კმაყოფილი საკუთარი თავით. არ ვართ კმაყოფილი საკუთარი განათლებით, ვკითხულობთ და ძილს ვიკლებთ, არ ვართ კმაყოფილი ერუდიციით, ამიტომ ყველა თემაში გარკვევას ვცდილობთ. ჩვენ არ მოგვწონს საკუთარი გარეგნობა – ან ზედმეტად გამხდრები ვართ, ან ცოტა პუტკუნები (სწორედ იმ საბედისწერო 3 კილოს ვგულისხმობ, რომელიც ქალს იდეალურს გახდის), ამიტომ ვვარჯიშობთ, ვიცავთ დიეტას და ა.შ. არ მოგვწონს საკუთარი თმა – მუდმივად დავდივართ დალაქთან (ანუ სტილისტთან, პარიკმახერთან), ვიღებავთ, ვიხვევთ, ვიპარსავთ, ვიგრძელებთ, ვატარებთ ათასგვარ ექსპერიმენტს. არ მოგვწონს საკუთარი სახე (ეს ძირითადად ქალებს ეხებათ), ამიტომ ვისვამთ ფერუმარილს, ვიგრძელებთ წამწამებს, ვიკეთებთ ბოტოქსს, ვიტენიანებთ კანს, ვიკეთებთ პლასტიკურ ოპერაციებს, ვიჭიმავთ ოქროს ძაფებით. ბოლოს და ბოლოს არ მოგვწონს საკუთარი ასაკი. შეიძლება ამაში საკუთარ თავს არ ვუტყდებით, მაგრამ მოდით გაიხსენეთ დაბადების დღის დილას, როგორი უგუნებობა გვეუფლება ხოლმე – პლიუს ერთი წელი, მთელი ერთი წელი! თითქოს ეს რამეს წყვეტდეს. ამ ჩამონათვალის გაგრძელება დიდხანს შეიძლება. მთავარი კი ისაა, რომ ჩვენი პარტნიორისგან ვითხოვთ იმას, რაც ჩვენ თვითონ არ შეგვიძლია – ჩვენ არასდროს ვართ კმაყოფილი საკუთარი თავით.

პარადოქსი მეორე: დროის რა მონაკვეთში უნდა მოგწონდეს ადამიანი ისეთად, როგორიც არის? მაშინ, როცა ამ ფრაზას ვისმენთ, თუ მომავალში? ადამიანი იცვლება წიგნში ამოკითხული ნებისმიერი ფრაზის, ფილმის, სპექტაკლისა, თუ უბრალოდ კარგი ნახატის დანახვის შემდეგ. ჩვენ ყველანი განუწყვეტლივ ვიცვლებით, შესაბამისად როგორიც ვარ, ვარ მხოლოდ ერთი წამის განმავლობაში, ხოლო მომავალში როგორი ვიქნები ჯერ თვითონაც არ ვიცი და მაშინ მაინც რას ვითხოვთ ჩვენი პარტნიორისგან? გაგვყინოს საკუთარ წარმოსახვაში, გვაქციოს ფაიფურის თოჯინად და რა მოხდება შემდეგ, როცა წარმოსახვითსა და რეალურ მეს შორის კონტრასტი გაიზრდება. ფაიფურის თოჯინა დაიმსხვრევა და შესაბამისად დაიმსხვრევა ყველაფერი, რისთვისაც ეს ფრაზა ითქვა. ან იქნებ აღთქმას ვუდებთ, რომ ჩვენ არასოდეს შევიცვლებით, მას კი უნდა მოვწონდეთ ასე ერთ ადგილზე გაყინულები. ამ ლოგიკით ეს ფრაზა საკუთარ თავზე ძალადობის ჰიმნია.

პარადოქსი მესამე: როცა ჩვენ ადამიანისგან ამას ვითხოვთ, თვითონ თუ შეგვიძლია სხვისი მიღება. მისი ნაკლებისა და უგუნებობის ატანა. მისი მიყრილი ფეხსაცმლის, დაგვიანებული ვახშმის, მიმწვარი კარტოფილის, გასაპარსი ლოყის, ოფლის, ქსუტუნის ან ხვრინვის ატანა. ალბათ არა, იმიტომ რომ მე ასეთი ადამიანი ჯერ არ შემხვედრია. ყველას აქვს უკმაყოფილების მიზეზი. რაც არ მოგვწონს საკუთარ თავში, მითუმეტეს გვაღიზიანებს სხვებში. შესაბამისად ჩვენ ვითხოვთ ცალმხრივად, ეგოისტურად – წაშალე საკუთარი ეგო და ჩემით აღფრთოვანდი. აი ასე ჟღერს ეს ფრაზა სინამდვილეში.

პარადოქსი მეოთხე და ბოლო: რა თქმა უნდა, როცა თქვენ ამ ჩანაწერს კითხულობთ, არცერთ ჩამოთვლილ დებულებას არ ეთანხმებით, იმიტომ, რომ ასე უფრო კომფორტულია. მიგიღონ ყოველთვის, ხოლო შენ მიიღო მაშინ, როცა გინდა.

ომობანა

მოგონება ნომერი სამი, ანუ მკვლელობა თამაშის დროს.

ომობანა – ალბათ ყველას გვითამაშია ეს თამაში. ყოველ შემთხვევაში მათ, ვინც გასული საუკუნის 90-იან წლებამდე დავიბადეთ. შტაბები, ჩასაფრებები, სროლა, დაჭრილები, ტყვეები, გამარჯვება და შემდეგი შერკინება. ჩვენები და გერმანელები, საიდუმლო სიტყვა, წარმოსახვითი ავტომატები და ყუმბარები, ბავშვების ჟრიამული და თამაშის გაგრძელების სურვილით ნათქვამი ტყუილი „ფეხში მომხვდა, არ მოვმკვდარვარ“.

ომობანა – რამდენად უწყინარი შეიძლება იყოს ეს თამაში ბავშვებში, განსაკუთრებით ომიანობის დროს, როცა საბრძოლო ვაზნების შოვნა უფრო იოლია, ვიდრე პურის ყიდვა, კრიმინალი ცხოვრების წესია, სისასტიკე კი ნორმა… დაწვრილებით „ომობანა“

უძილობა

insomnia

დღის მიწურულს, უძილობაა ჩემი სტუმარი.
ერთად ვწვებით საწოლში და ვიხსენებთ წინა დღის ფიქრებს.
ზოგჯერ ვოცნებობთ.

წარმოვიდგენთ, რომ სამყაროს მბრძანებელი ვარ.
ვმართავ ქვეყნებს და ევოლუციას.
ვაწესრიგებ გალაქტიკებს და პლანეტებზე სიცოცხლეს ვაჩენ.

უძილობა არ მაწუხებს, ალბათ პირიქით – ვეხვეწები, ხუთი წუთიც მოიცადოს, არსად წავიდეს.

უძილობა ამაყად ზის სასთუმალთან და იღიმება.
შეიძლება ჩემამდე გალაქტიონს სტუმრობდა, ან ბონაპარტეს.
მასაც მხოლოდ ოთხი საათი ეძინა თურმე.

სიზმრები კი ჩემს ბალიშთან გამწკრივებულან.
ხელისგულებზე ნომრებს იწერენ, რომ ურიგოდ ვერავინ გაძვრეს.
უძილობა კონკურენტად მიაჩნიათ.
ნერვიულობენ.
მაჩეჩებენ საძილე აბებს.
მიყვებიან მომავალზე, ცოტას წარსულზე.
თხზავენ ზღაპრებს სიურეალურ სიუჟეტებზე.

საძილე აბებს მუჭებით ვიყრი.
მერამდენედ ვათენებ დილას.

ჩიტის ჭიკჭიკი სიზმრებს მიფრთხობს, მაგრამ სია ჩაწერილია, რიგი დაცული.
მომავალ ღამეს კვლავ ბალიშთან გამწკრივდებიან.
მეც ველოდები, როდის მოუწევთ მოყოლის ჯერი.

დღის მიწურულს უძილობაა ჩემი სტუმარი.

პირველი სისხლი

malaknebi

მოგონება ნომერი ორი.

1993 წლის ზაფხულის არდადეგები ეს-ესაა დამთავრდება. აგარაკებიდან ჩამოსვლა ყველამ ვერ მოასწრო. ვინც თბილისში ვართ, მთელი შემართებით ვაბუქებთ ზაფხულში თავს გადახდენილ ამბებს.

– ბიჭო მდინარეში თევზს ვიჭერდი. ბრტყელი ქვების ქვეშ იმალებიან. მაგრად დაარტყამ ზემოდან ქვას და შტერდებიან. მერე ხელი უნდა შეყო და გამოიყვანო. მე ერთი იმხელა დავიჭირე, კინაღამ თითი მომაჭამა – და წინა ღამით კოღოს ნაკბენზე უთითებს რომელიღაც.

– ჩემთან სოფელში იმხელა კაკლის ხეა, კენწეროდან რომ ჩამოიხედები ხალხი არ ჩანს – და მუნჯური კინოს ოსტატობით გვაჩვენებს, როგორ არ ჩანს ხალხი კაკლის ძირში.

– მე კიდევ გოგო დავქერე (ვინც არ იცით, დაქერვა თავისებური მოფერებაა, ძირითადად ფეხებზე ლაპარაკისას გამოიყენება) – ამაყად აცხადებს ბესო და ჯიბიდან დაჭმუჭნულ სიგარეტს იღებს. როგორც ჩანს ზაფხულში მოწევაც უსწავლია. ბესოს ცოტა ენა ებმევა, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ნერვიულობს. აქ კი თითქმის არ წაუბორძიკია ე.ი. არ იტყუება – და მერე ვეზასავე – საკონტროლო დაგვახალა და ასანთს გაკრა.

ჩვენთვის ეს ყველაზე დიდი მოვლენაა, რომელმაც ყველა დაჭერილი ბაყაყი, თევზი და კაკლის კენწერო ერთბაშად გადაფარა. ბესომ გოგო დაქერა და მერე აკოცა. ცოტა ხანი ჩუმად ვდგავართ და ვუყურებთ როგორ არტყამს ბესო ნაფაზს.

– ჰა რა იყო, მოგაწევინო? – მეუბნება მე და თან ცალ თვალს ჭუტავს. ჯერ კიდევ ვერ ისწავლა სიგარეტის ისე დაჭერა, რომ კვამლმა თვალი არ დასწვას.

– რა ვიცი – ვპასუხობ მე და თან ვნატრობ, რომ მეტი სიგარეტი არ ჰქონდეს. დავიხრჩობი ხველებით და უბანში გავბანძდები. მართალია ზაფხულში ვარდკაჭკაჭას ღეროებს ვეწეოდი და მისი კვამლის სიმჟავე უცხო არ იყო, მაგრამ თამბაქო პირველად უნდა მომეწია.

ბესომ ჯიბიდან დაჭმუჭნული კოლოფი ამოიღო და გადმოაყირავა. ხელისგულზე თამბაქოს რამდენიმე ნამცეცი დამეცა. მგონი გადავრჩი. ახლომახლო სიგარეტს ვერ ვიყიდიდით, ჩვენს მშობლებს ყველა გამყიდველი იცნობდა და აუცილებლად გაგვიგებდნენ.

– წამოდი ვიყიდოთ – მითხრა ბესომ და პასუხს არც დალოდებია ისე გამიყარა ხელ-მკლავი. ასე ხელ-მკლავით ჩავუყევით დაღმართს მალაკნების ბაზრისკენ. მართალი გითხრათ მალაკნების ბაზართან მხოლოდ ერთი დიდი გასტრონომი იყო. მაგრამ ამბობდნენ, რომ ადრე აქ დახლებიც მდგარა და მალაკანებიც კარგად ფქვავდნენ მზესუმზირას ყბებით. არ ვიცი რატომ, მაგრამ მალაკანების ამბავში ყველაზე მეტად ამ მზესუმზირის ჭამის აღწერამ გამაოცა. ჩენჩოს პირდაპირ წვერზე იგროვებდნენ და შემდეგ ერთიანად მოიწმენდნენ ხოლმეო. ვერაფრით წარმომიდგენია რატომ უნდა ჭამოს ადამიანმა მზესუმზირა ამგვარად. ალბათ უამრავჯერ გაზვიადებული ამბავია, მაგრამ პირველი შთაბეჭდილება მაინც პირველი შთაბეჭდილებაა. მეხსიერებიდან ვერ ამოაგდებ.

გზაში ბესომ დეტალურად აღმიწერა მისი და იმ გოგოს ურთიერთობის ამბავი. მართალი გითხრათ იმის გარდა, რომ ფეხზე ხელი მოკიდა არაფერი განსაკუთრებული არ მომხდარა, მაგრამ ეს ახლა. მაშინ კი გულისცემა ამიჩქარდა. ხუმრობა ხომ არ იყო, ჩემმა ბავშვობის მეგობარმა უკვე იგრძნო ის, რასაც ჩვენ ვერ ვგრძნობდით და მხოლოდ ზოგადად წარმოგვედგინა. ამ განცდებით ჩავედით გასტრონომამდე. დაახლოებით ისეთი გრძნობა დამეუფლა, მეზობელს თხილს რომ პარავ და გეშინია არავინ შეგამჩნიოს. მაღაზიაში სიგარეტის საყიდლად შესვლა… დაახლოებით იგივე უხერხულობას ვიგრძნობ, რამდენიმე წელში, როცა პირველად შევალ აფთიაქში ნაწარმი №2-ის საყიდლად.

ბესომ სიგარეტი იყიდა, ზუსტად არ მახსოვს, მგონი წითელი მაგნა. ნებისმიერ შემთხვევაში მსუბუქი მოსაწევი არ უნდა ყოფილიყო. ცელოფანი შემოაცალა, ვერცხლისფერი ქაღალდიც მოჭმუჭნა და კოლოფიდან თეთრი ემულსიის მძაფრი სუნი ამოვარდა. ამასობაში მოედანზეც გამოვედით.

მალაკნების ბაზარი სამართლებრივად ძალიან ეგზოტიკური ადგილი იყო. პირველ რიგში უბნების კვეთის გამო. ოქროს უბანი მთავრდებოდა, ცოტა ზემოთ კუკია იწყებოდა, ნახალოვკაც ორ ნაბიჯში იყო და სვანეთის უბანიც. მოედანზე მუდმივად იყო მილიციის პიკეტი. მოპირდაპირე მხარეს კი კალატოზას სახლი. დიახ, ეს ის კალატოზაა, რომელსაც შემდეგ შსს დაიჭერს და გაუშვებს, ძებნას და დევნას გამოაცხადებს. კიდევ ორმოცდაათ მეტრში კი კანონიერი ქურდი რამაზ ჯინჭარაძე ცხოვრობდა. მაგრამ მილიციას მაშინ ამისთვის არ ეცალა. მანქანის სალონში სპირტისა და კორვალოლის არქონის გამო მძღოლები უნდა დაეჯარიმებინა, გამოცდილი მზერით აერიდებინა თვალი მხედრიონელებისთვის და აკრეფილი ჯარიმებიდან უფროსებთანაც აეტანათ წილი.

დღე საღამოსკენ იხრებოდა. მოედანზე მანქანების სიმრავლე არ იყო, პოლიციის პიკეტს ადგილზე კი ცოტა უცნაური ამბები ხდებოდა. ამიტომ მე და ბესო იქვე მდგარ ბოძზე ავეყუდეთ.

შუაგულ მოედანზე ორი კაცი მესამეს მანქანაში ტენიდა. ხალხი არ იძვროდა, ნომრებზე და ფორმიან მძღოლზე ეტყობოდათ ოპერებიდან იყვნენ. კაცი უძალიანდებოდა. რის ვაი-ვაგლახით ჩასვეს უკანა სავარძელზე, თვითონაც აქეთ-იქიდან მოუსხდნენ. მანქანა დაიძრა, 2-3 მეტრში ისევ გაჩერდა. მარჯვენა მხარეს კარი გაიღო და ის ძლივს ჩატენილი კაცი მშვიდად გადმოვიდა, მოედანი გადაჭრა და ტროტუარზე ავიდა. მანქანამაც ათიოდე მეტრის გავლა მოასწრო, შემდეგ უკანა სვლით დაბრუნდა და უფორმოები ორივე მხრიდან ერთდროულად გადმოხტნენ გინებით.

ტროტუარზე ასული მამაკაცი სახლისკენ გაიქცა, შემდეგ დედის გინების გაგონებაზე შემოტრიალდა. ამასობაში უბნელებიც გამოერკვნენ და მხარში ჩაავლეს ხელი. ოპერები კალატოზას სახლის კუთხეს ჩამოცდნენ და ცისფერ კედელთან შეჩერდნენ, უფრო სწორი იქნებოდა, რომ მეთქვა ერთმა მეორე გააჩერა. იმ კაცს კი მეზობლები აკავებდნენ, ქალები კიოდნენ, მამაკაცი მოზვერივით მოიწევდა წინ. ორ ადამიანს მხრით ეჭირა და ხალხის ბრბოდან მხოლოდ მისი თავი ჩანდა. სწორედ ამ დროს მოხდა ჩემთვის სრულიად წარმოუდგენელი და გაუგებარი რამ. ოპერმა მაკაროვი ამოიღო და ზედიზედ სამჯერ ისროლა. ერთხელ ცაში, ერთხელ მის მარჯვნივ კედელში, შემდეგ კი ისე, რომ ერთი წამითაც არ შეჩერებულა, პისტოლეტის ლულა ხალხს მიუშვირა და გაისროლა.

მამაკაცი მოწყვეტით დაეცა.

– ეს რა ქენი შე ჩემა – დაუყვირა მეორე ოპერმა და მანქანაში ძალით ჩატენა. ადგილს მოწყდნენ. რამდენიმე წამით ყველა ადგილზე გაიყინა. კივილი მეორე სართულის აივანზე მდგარმა ქალმა დაიწყო. კაცის სახელს იძახდა. სწრაფად ჩამოირბინა ქუჩაში. ამასობაში გამოძახებაზე მიმავალმა სასწრაფომაც ჩაიარა. ხალხის ჩოჩქოლზე შეჩერდა. ექიმმა ტროტუარზე უძრავად გაშოტილ მამაკაცს დახედა და ამას აღარაფერი ეშველებაო – კვლავ გამოძახებაზე გაბრუნდა, იმ დღეს ერთი ადამიანი მაინც ხომ უნდა ეხსნათ იმ ბოროტებისგან, რომელსაც ჩვენ სიკვდილს ვეძახით.

მე და ბესო სრულიად უსიტყვოდ და უემოციოდ მივუახლოვდით გვამს. მუცელზე იწვა. სახე კედლისკენ ჰქონდა შეტრიალებული. გამელოტება დაწყებულ თავზე მუქი წითელი ნახვრეტი ეტყობოდა. კანი თითქოს ამ ნახვრეტს შეეწოვა და გარშემო ძვლის კიდეები ჩანდა. სისხლის წვრილი ზოლი ნელა მოუყვებოდა შუბლს და მარჯვენა ლოყასთან ტბად გროვდებოდა.

რამდენიმე წუთში აივნიდან ზეწარი გადმოაგდეს და გვამს გადააფარეს.

მე და ბესო ისევ უჩუმრად წამოვედით სახლში. ის სიგარეტი როგორ მოვწიე არ მახსოვს, მაგრამ ზუსტად ვიცი არ დამიხველებია. გზის გასაყარზე ერთმანეთს მოკლედ დავემშვიდობეთ და სახლებში ავედით. ჩვენ ორივეს ერთად გვქონდა იმ ზაფხულის ყველაზე შემზარავი და საინტერესო ამბავი, რომელიც თევზებსაც ფარავდა, კაკლის ხესაც, ჩანჩქერსაც, გველსაც, ბესოს გოგოს დაქერვასაც და კიდევ ბევრ სხვას, რომლებიც შემდეგ დღეებში მოვისმინეთ, მაგრამ რომელზე ლაპარაკიც არ შეიძლებოდა.

მეორე დღეს მოამბეში გამოაცხადეს, რომ მოქალაქე … …-მა კალაშნიკოვის ტიპის ავტომატთან გაუფრთხილებელი მოპყრობისას განახორციელა გასროლა და თავი მოიკლა. იმ ამბის შემდეგ, მალაკნების მოედანზე გავლისას ყოველთვის მახსენდება ბლანტ წითელ გუბეში ჩაძირული ლოყა, ნატყვიარი მამაკაცის თავზე და როგორ მოფრინავს აივნიდან ჭუჭყიანი ტროტუარისკენ თეთრი ზეწარი.

 


ვუძღვნი ბესოს, ჩემი ბავშვობის მეგობარს, რომელთანაც 33 წელი მაკავშირებს.

პ.ს. დღეს ფიროსმანის ქუჩაზე ის სახლი დანგრეულია.

გადმოსახედიდან

დაბადებიდან მთაზე ვიწყებთ ასვლას. მთებიც განსხვავებული გვაქვს – კეთილმოწყობილი, ხრიოკი, გაუვალი ბარდებით, ბილიკებით დაქსაქსული ან სულაც უსიერი ტყით დაფარული. ყველა მთას სხვადასხვა სიმაღლე აქვს, მწვერვალი კი ერთნაირი ორმოთი, რომელშიც ადრე თუ გვიან ყველა დავისვენებთ, ან დავისვენებთ კი? თუმცა აქ ამ ორმოზე არაა ლაპარაკი. მთავარი ისაა, რომ მთაზე ასვლა ჩვენზე არაა დამოკიდებული – დავიბადებით, უნდა ავიდეთ. უკან გზა არაა, წინ კი არ ჩანს. ადამიანებსაც ერთი, საერთო თვისება გვაქვს გადმოსახედებს არ ვეძებთ. არადა მთაზე ასვლისას სწორედ გადმოსახედია ყველაზე მნიშვნელოვანი.

გადმოსახედიდან ყველაფერი კარგად ჩანს, მთავარია შეჩერდე და უკან გაიხედო. გადმოსახედი. ბილიკები არეულია. ინტერპრეტაციები შეცვლილი. გამოცდილება მიღებული. ორიენტირები დასახული. ილუზიები გამყარებული. კიდევ ერთი ნაბიჯი წინ. კიდევ ერთი ნაბიჯი უკან. საკუთარი თვალების ანარეკლი სარკეში და ქვეცნობიერიდან წამოსული სისხლის პირველყოფილი წყურვილი, თუმცა სისხლის გემო პირში მაინც გაქვს. დაძაბულობისგან ფილტვებში კაპილარები დაგისკდა და პირში რკინის გემო გიდგას, ეს კი სისხლის წყურვილს უფრო გიმძაფრებს. სიმშვიდის წერტილი სადღაც სხვაგანაა და ახლა აღმართზე სწორედ ის უნდა ეძებო.

უცნაურია, მაგრამ ასვლისას წინ მირაჟებია, უკან კი განვლილი გზის მხოლოდ მცირე მონაკვეთები და ისიც ხშირად საკუთარი წარმოსახვით დამახინჯებული, ან სახეცვლილი. ყოველი უკან გამოხედვის შემდეგ ყველაფერი სხვაგვარად გეჩვენება. სიმართლე და სიცრუე ხშირად ადგილს იცვლის. ფაქტების ინტერპრეტაციები იცვლება. ილუზორული მთა სინამდვილეში მიწითა და ქვით კი არაა დაფარული, არამედ დეფორმირებული სარკეებით. ყოველი ნაბიჯის შემდეგ ანარეკლი იცვლება და ყველაფერი თავიდანაა გასააზრებელი.

მთაზე ასვლას კიდევ ერთი უცნაურობა ახასიათებს. ეს არის ტვირთი, რომელიც თავისით გემატება. საიდუმლო – შენი თუ სხვისი, ტკივილი, პასუხისმგებლობა, ვალდებულება, სიყვარული. ეს უკანასკნელი ტყუილად არ მიხსენებია, სიყვარული ყველაზე დიდი ტვირთია რაც შეიძლება ამ მთაზე აიტანო, რადგან თავის თავში მოიცავს ყველა ზემოთჩამოთვლილს. ადიხარ მთაზე და ტვირთიც მატულობს. შენც ცდილობ ეს ტვირთი სხვებს აჰკიდო, რომლებსაც თავისი მთა აქვთ ასავლელი და საკუთარიც ბევრი აქვთ საზიდი. ეგოიზმი – ასე შეიძლება ამის ერთი სიტყვით აღწერა. ტვირთის სხვაზე გადაკიდება, გულისა და ენის შეფხანა და შემდეგ მივიწყება. მთავარია შენ ნაკლები გაქვს საზიდი და აღმართსაც უფრო ადვილად აივლი, თითქოს ბოლოში ისევ ის პირღია და უკბილო ორმო არ გელოდეს შესაჭმელად.

პირი

დღე, როდესაც სიკვდილი გავიცანი

ჩაჩუბეთი

ზაფხულის ცხელი დღე. მზისგან გადატრუსული მინდვრის სუნი. ფეხზე წამოდგომისა და ლაპარაკის ძალა არ მაქვს. ბალახის გამხმარი ღეროები ლოყაში მერჭობა, მაგრამ ეს სასიამოვნო შეგრძნებაა. თვალთან ახლოს კალია ზის და მიყურებს, თავისი ათასი თვალიდან ერთით მაინც. ნიავი ოდნავ უბერავს და ბალახს არხევს. ყველაფერი კაშკაშა მზითაა განათებული. სიჩუმეს მხოლოდ ფოთლების შრიალი და ჭრიჭინების ხმა არღვევს. გარშემო აბსოლუტური სიმშვიდეა. სამყარო წონასწორობაშია და არცერთი ზედმეტი აზრი არ მიშლის ამ სილამაზის აღქმას.

საოცარი შეგრძნება იყო, მაგრამ თვითონ გავაფუჭე ყველაფერი. ასიოდე მეტრში, ჩვენს ქუჩაზე შესასვლელ კართან გრაფი და რამაზი იდგნენ. ვერ გვხედავდნენ. მე კი უკანასკნელი ძალა მოვიკრიბე, წამოვდექი და დავიყვირე. ხმა თითქოს ადგილზე დარჩა, ჩემი სხეული კი ხელთათმანივით გასძვრა და მიწაზე დაეცა. იმ წამს მხოლოდ ის ხმა ვიყავი, რომელმაც ერთადერთი სიტყვა „გრაფ“ დაიტია. მოცელილივით დავეცი ბალახში. კალია გადახტა. მისი ადგილი ჭიანჭველამ დაიკავა. გარშემო გამომშრალი მიწისა და მინდვრის მარწყვის მომჟაო-მოტკბო სუნი იდგა.

დღესაც არ ვიცი რატომ შევჭამე უმი სოკო. უბრალოდ ავიღე და შევჭამე. ვიცოდი, რომ მუხისძირა შხამიანი არ იყო და გავსინჯე. სოკოს ფეხსა და ბადეს ზეფირის ფაქტურა და მოტკბო გემო ჰქონდათ. შემდეგ ნამდვილი რემბოსავით ისლანდიური ხავსიც დავაყოლე. მოკრეფილი, ნამიანი სოკოები შტაბში გოგოებს დავუტოვეთ. მე, დათო და ფედია კი მდინარეზე ჩავედით ბაყაყების დასაჭერად. საღამოს ნადიმი უნდა გვქონოდა. ნაკვერჩხალზე შემწვარი ბაყაყი და ახლადდაკრეფილი, მოხარშული სოკო.

დათო ჩემი ძმაა, ფედიასთან კი ბავშვობაში ვმეგობრობდი. ახლა დიდი ხანია არ მინახავს და ალბათ ვეღარც ვიცნობ, არადა ამ ორმა ადამიანმა გადამარჩინა თავის დროზე.

ხტუნვითა და სირბილით ჩავედით თეძამზე. გზაში კოწახურის ფოთლები გავღეჭე – სოკოს შემდეგ კოწახურის მჟავე სიგრილე მესიამოვნა. დაღმართი სწრაფად ჩავირბინეთ, მაგრამ გზისპირა ბარდებიდან მაყვლის მოკრეფა მაინც მოვასწარით. მდინარეში შევდგაფუნდით და მოპირდაპირე ნაპირზე, დიდ გუბეში, ოცამდე ბაყაყი დავიჭირეთ. ახლა ნადიმისთვის ყველაფერი მზად გვქონდა. მაგრამ სწორედ ამ დროს ამერია გული პირველად. რამდენიმე წუთში კი სპაზმები ისე მატრიალებდა, რომ მდინარეზე მარტო ვერ გადმოვედი. კუჭი, ყელი, პრესი – შეუჩერებელი კონვულსიებისგან ყველაფერი მტკიოდა. სიარული აღარ შემეძლო და დათომ და ფედიამ დიდი წვალებით ამათრიეს სახლისკენ მიმავალ აღმართზე. მეფუტკრის მინდორთან საბოლოოდ გამომეცალა ძალა.

ტკივილი ისევე, როგორც სპაზმები გაქრა. დილით გადატყავებული მუხლისა და იდაყვის წვაც მიილია. სამყარო, რომელიც აქამდე ცხელი, მშრალი და მზისგან გახუნებული იყო უეცრად გაფერადდა. თითქოს ვიღაცამ ფერების გაჯერებას სპეციალურად მოუმატა. კანი თითქოს თვალებად მექცა და მზის შუქს მთელი სხეულით ვგრძნობდი. ბუნების ქაოტური კაკაფონია დალაგდა და ყველა ხმა ერთ გუნდში გაერთიანდა, რომელშიც ბუზის ბზუილსაც კი სოლო პარტია ეკუთვნოდა. ცხელოდა. მზისგულზე ვეგდე და ამ სილამაზეზე ვფიქრობდი. შორიდან კი მდინარის ხმა და ბაყაყების გაუთავებელი ყიყინი ისმოდა.

დრო თითქოს ბლანტი გახდა. გაიზარდა. ნაკვეთებში, კედელზე დაკიდებული საათებიდან ჩამოიღვარა და ყველაფერი ამ სიბლანტეში ჩაძირა. დრო შენელდა – სამყარო კი სიცოცხლეს საკუთარი ტემპით განაგრძობდა. აღარ მახსოვს, მგონი ამ გაორებისგან ცოტა თავბრუც კი დამეხვა. მეც გავიჟღინთე დროით, საკუთარ სხეულში ვეღარ ვეტეოდი. მახსოვს, თითქოს რაღაც შეუცნობელი ძალა საკუთარი ფიქრებიდან ჩემს განდევნას ცდილობდა. ეს შეგრძნება ყოველთვის მომწონდა. მახსოვს, პირველად მაღალი სიცხის დროს ვიგრძენი, როგორ ავსებდა ოთახს სავარძელი და საკუთარ ფიქრებში ადგილს არ მიტოვებდა. მესმოდა, როგორ მორბოდნენ გრაფი და რამაზი, მაგრამ ჩემამდე მოსაღწევად ალბათ მთელი საუკუნე დასჭირდათ.

ახლა მიკვირს ის სიმშვიდე, რომლითაც სიკვდილს ველოდი. მახსოვს ცხელი სუნთქვა საულვაშეზე. კანზე ამოცოცებული ჭიანჭველა. შუბლზე ჩამოგორებული ოფლის წვეთი. რომელიღაც ბალახი ცხვირში მიღიტინებდა.  სასაცილოა, მაგრამ ეს ცხვირში ღიტინი ერთადერთი შეგრძნება იყო, რომელიც მაწუხებდა. ბაბუაწვერაზე ჭიამაია აცოცდა და გაფრინდა. ჭინჭველამ მკვდარი ხოჭო იპოვნა და ბუდისკენ წაათრია. ნეხვის ხოჭომაც ჩამიარა თავისი ბურთით. გარშემო ცხოვრება დუღდა. იმ დღეს პირველად შევიგრძენი, რომ სამყარო ერთიანია და ამ ორომტრიალში ადამიანი მხოლოდ რიგითი მსახიობია.

სწორედ ამ დროს ამიტაცეს. სხეული ისე მქონდა ამჩატებული, მეგონა მივფრინავდი. დაჟანგული ანჯამის ხმით მივხვდი, რომ ქუჩის ბოლოს დაკიდებული კარი გავიარეთ. შემდეგ სამლიტრიანი ქილით სოდიანი წყალი მოარბენინეს და ძალით ჩამასხეს გამომშრალ პირში. გულისრევამ ხელთათმანივით ამომატრიალა, შემდეგ მეორე ქილაც მოიტანეს და ტკივილი, ხმაური და სპაზმები დამიბრუნდა.

უმადურობაა ჩემი მხრიდან, რომ გრაფის მხოლოდ სახელი მახსოვს – გოგი. თბილისში ფოტოგრაფად მუშაობდა და აგარაკზე ყველასთვის უბრალოდ გრაფად იქცა. რამაზი, იგივე დირექტორი, სამოც წელს გადაბიჯებული, ჭაღარათმიანი კაცი იყო. ფეხით სიარული უყვარდა და არასოდეს ეზარებოდა ჩემთან ლაპარაკი. მე კი ვეკითხებოდი ყველაფერს ყველაფერზე. საერთოდ ძალიან ცნობისმოყვარე ბავშვი ვიყავი და ასეთადვე დავრჩი. ჩემმა ძმამ, ფედიამ, გრაფმა და დირექტორმა გადაარჩინეს ჩემი სიცოცხლე. მე კი, როგორც ყველაზე უმადური, რამაზის დაკრძალვაზეც არ მივსულვარ. მაგრამ ეს მოგვიანებით იქნება, სოკოს ჭამიდან 15 წლის შემდეგ. მანამდე ჯერ დედაჩემის ჩხუბი მაქვს გასაძლები. შემდეგ უნდა დავიძინო, იმიტომ, რომ ამ სიმშვიდემ და ფერებმა დამღალეს.

მახსოვს, ღამით ძალიან ბევრი წყალი დავლიე. დროდადრო ჰალუცინური სიზმრები მქონდა. ისევ ვნახე თეთრ, ცარიელ სივრცეში ამოსული უზარმაზარი ხე. ამ ხის ტოტზე დაკიდულ ფიცარზე მოქანავე გოგო, რომელიც რაღაცას ღიღინებდა. ჩვენ აგურის ცოკოლზე დამაგრებული რკინის ღობე გვყოფდა. მე მივუყვებოდი ამ ღობეს, მაგრამ ხე არც მცილდებოდა და არც მიახლოვდებოდა. საქანელა ძალიან ნელა მოძრაობდა, წარმოუდგენლად დიდხანს ანდომებდა თითოეული რხევის დასრულებას. მე კი მივუყვებოდი ღობეს და იმედი მქონდა, რომ ოდესმე იმ გოგომდე მივაღწევდი.

ღალატი

შენმა ღალატმა სამყარო შეძრა.

მერე რა, რომ არაფერი არ ყოფილა და მეზობლებს ჩქამიც არ გაუგიათ.

კარგია, რომ ჩიტებმაც კი არ იციან ამის შესახებ, თორემ ჭორებით აიკლებდნენ აქაურობას.

მაგნიტუდა – 12 ქულა.
ხანგრძლივობა – მთელი ცხოვრება.

ნდობა გადარჩა.
რეანიმაციაში გააცოცხლეს, თუმც ჰიპოფიზი სამუდამოდ დაუზიანდა.

პოლუსებმაც კი შეიცვალეს მდებარეობა.
კომპასის ისარს ვერ ვაჩერებ, მზეც ყოველთვის სხვაგან ამოდის.

ჩემი გზები დაიბზარა და კოშტიდან კოშტზე მიწევს ხტომა რომ დაგეწიო.

მიწისძვრისგან ღრუბლებმაც კი იცვალეს ფორმა.

შენმა ღალლატმა სამყარო შეძრა.